Milli Mətbuat və Jurnalistika Günü
Bu gün Azərbaycanda milli mətbuatın yaranmasından 146 il ötür.
OxuXoş gəlmişsiniz!
Profilinizə daxil olun
Faydalı məlumat
Bloq
Qara Yanvar
Qara Yanvar, bəzən Qanlı Yanvar və ya 20 Yanvar faciəsi kimi qeyd olunur — 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə, saat 23.30-da Bakı şəhərinə keçmiş Sovet İttifaqının qoşun hissələri tərəfindən fövqəladə vəziyyət elan edilmədən yeridilmiş və dinc əhaliyə divan tutulmuş, nəticəsində yüzlərlə insan qətlə yetirildiyi, yaralandığı və itkin düşdüyü qırğın. Fövqəladə vəziyyətin tətbiqi əhaliyə elan olunanadək hərbi qulluqçular 82 nəfəri amansızcasına qətlə yetirmiş, 20 nəfəri ölümcül yaralamışlar. Fövqəladə vəziyyət elan edildikdən sonra isə yanvarın 20-də və sonrakı günlərdə Bakı şəhərində 21 nəfər öldürülmüşdür. Fövqəladə vəziyyətin elan olunmadığı rayonlarda — yanvarın 25-də Neftçalada və yanvarın 26-da Lənkəranda daha 8 nəfər qətlə yetirilmişdir.Sovet qoşunların qanunsuz yeridilməsi nəticəsində Bakıda və Azərbaycan rayonlarında 146 nəfər öldürülmüş, 744 nəfər yaralanmış, 841 nəfər qanunsuz həbs olunmuşdur; hərbi qulluqçular tərəfindən 200 ev və mənzil, 80 avtomaşın, o cümlədən təcili yardım maşınları, yandırıcı güllələrin törətdiyi yanğın nəticəsində dövlət əmlakı və şəxsi əmlak məhv edilmişdir.1998-ci il avqustun 5-də Bakı şəhərindəki Şəhidlər Xiyabanında "Əbədi məşəl" abidə kompleksinin ucaldılması barədə Heydər Əliyev sərəncam vermişdir. 2010-cu ildə Bakının Yasamal rayonununda "20 Yanvar abidə-kompleksi"-nin açılışı olub.Kompleksin üzərində faciəsi zamanı həlak olmuş 147 nəfərin adı və soyadı qızılı hərflərlə həkk olunub.Azərbaycanda 1990-cı ilin yanvarından bəri qərənfil matəm gülü kimi tanınır.
Oxu
Azərbaycan Müstəqillik Gününü qeyd edir
Bu gün Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini bərpa etməsindən 28 il ötür. XX ərin sonlarında SSRİ-nin dağılması ilə yaranan tarixi şərait nəticəsində Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa edib. 1991-ci il oktyabrın 18-də Azərbaycan Ali Sovetinin sessiyasında tarixi sənəd - Dövlət Müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktı qəbul edilib.Həmin vaxt aktın lehinə Ali Sovetin 360 deputatından 258-i səs verib, yerdə qalanlar ya sessiyaya qatılmayıb, ya da onun əleyhinə səs veriblər. Konstitusiya Aktında göstərilib ki, müstəqil Azərbaycan dövləti 1918-1920-ci illərdə mövcud olmuş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin hüquqi varisidir. Konstitusiya Aktı 6 fəsil, 32 maddədən ibarətdir. 1991-ci il dekabrın 29-da ümumxalq referendumunda məsələ müzakirəyə çıxarılıb və əhalinin 95 faizi səsvermədə iştirak edərək ölkənin müstəqilliyinə, suverenliyinə və istiqlaliyyətinə səs verib.Azərbaycanın müstəqilliyi bərpa olunandan sonra dövlət bayrağı, himni və gerbi haqqında da qanunlar qəbul edilib. 18 oktyabr 1992-ci ildən Azərbaycanda bayram günü kimi qeyd edilir, lakin qeyri-iş günü sayılmır.
Oxu
Bakını çirkləyən şəhər sakinləri
Günü-gündən gözəlləşən, müasirləşən və turistlərin axın etdiyi şəhərimizdə bəzən xoşagəlməz anlar yaşanır. Bunu edənlər isə elə paytaxtın öz sakinləridir. Onların bəziləri zibili eyvandan birbaşa yerə atırlar. Bu isə həm sənə, həm də sənə məxsus əmlaka çox ciddi ziyan vura bilər. Oxu.Az-ın xəbərinə görə, ARB TV-nin “Günə doğru” proqramı mövzu ilə bağlı maraqlı süjet hazırlayıb. Sonuncu belə bir hadisə paytaxtın Nəsimi rayonu, Cavadxan küçəsində baş verib. Avtomobilini binanın həyətində saxlayan sürücü bir neçə saat sonra gözlənilməz hadisə ilə qarşılaşıb. Binanın eyvanından içi tullantılarla dolu sellofan torba avtomobilin üzərinə atılıb. Nəticədə maşının arxa şüşəsi sınaraq yararsız hala düşüb. Dünyanın bəzi ölkələrində şəhəri zibilləyən, zibili eyvandan atanları ictimai qınaq məqsədilə küçədə gəzdirirlər, adamlara göstərirlər. Avropa ölkələrində müxtəlif miqdarda cərimələr tətbiq edilir. Ekspertlər ölkəmizdə də belə metodlardan istifadəni zəruri sayır. “Yalnız və yalnız cərimələri artırmaq, ictimai qınağı gücləndirmək lazımdır. Eyni zamanda insanların özləri qonşuya, o zibilləri atan şəxslərə bir nəzarət edib, onlarla bağlı aidiyyəti dövlət qurumlarına şikayət etməlidir”, - deyə kulturoloq Aydınxan Əbilov deyib. Belə hallarda dəyən ziyana görə, sığorta məsələsi də gündəmə gəlir. Sığorta mütəxəsisləri insanlara əmlaklarını bazar dəyərində sığortalatdırmağı məsləhət görür. Zərərçəkmiş şəxs hüquq mühafizə orqanlarına müraciət edib, ona dəyən ziyanın ödənilməsini tələb edə bilər. Bir sözlə, özümüzə bir az əziyyət verib, zibili eyvandan yox, zibil qutusuna ataq ki, artıq xərcə düşməyək. Bu həm də, bizim mədəniyyətimizin göstəricisidir.
Oxu
Azərbaycan planeti necə isidir?
Azərbaycan fəal şəkildə dünyanı isidən ölkələr sırasına daxil edilməyib, ancaq Azərbaycanın Yerin orta temperaturunun yüksəlməsində rolu Böyük Britaniya ilə müqayisədə üç dərəcə azdır. Oxu.Az xəbər verir ki, bu məlumat “Nature Communications” jurnalının araşdırmasında verilir. 2100-cü ilə qədər Azərbaycan Böyük Britaniya kimi, Yer kürəsinin üç dərəcə qızmasına “kömək edəcək”. Misal üçün, qonşu ölkələr – Gürcüstan, Ermənistan, Rusiya, İran, Türkiyə, Qazaxıstan, Türkmənistan, Özbəkistan orta temperaturun beş dərəcədən çox qalxması üzərində “işləyir”. ABŞ isə temperaturu dörd dərəcə qaldırır. Çin və Kanada orta temperaturun beş dərəcə yüksəlməsinə səbəb olur. Alimlər əmin edir ki, 2100-cü ilə qədər temperaturun 1,5 dərəcədən yuxarı qalxmamasına çalışmaq lazımdır, əks halda iqlim fəlakəti qaçılmaz olacaq. Ancaq Afrika ölkələrini çıxmaq şərti ilə dünyada planetin “isinmə normasına” riayət edən az ölkə var. Qısası, bir çox Afrika ölkəsində sənaye inkişaf etməyib. Ancaq misal üçün, CAR-da sənayenin inkişafı sayəsində orta temperatur beş dərəcə qalxıb. Qeyd edilib ki, Avropada ətraf-mühitə qarşı yalnız İsveçrə loyal siyasət aparır. Buradakı fəaliyyət nəticəsində temperatur 1,6 dərəcə qalxıb. “Çin, Rusiya və Kanadanın ətraf mühitə qarşı hazırkı siyasəti bu yüzilliyin sonunda planetin orta temperaturunun beş dərəcə qalxmasına səbəb olacaq. Və bu, faciə deməkdir”, - araşdırmada deyilir.
Oxu
Biləsuvar rayonu
Biləsuvar rayonu - Azərbaycanın ən inkişaf etmiş rayonlardan biridir. Onun ərazisi i Muğan düzünün cənub-qərb və cənub hissəsini tutur. Ərazisi şimaldan İmişli rayonu ilə 53 km, şimal-qərbdən Saatlı rayonu ilə 23 km, Sabirabad rayonu ilə 20 km, şərqdən Salyan rayonu ilə 23 km, Neftçala rayonu ilə 4 km, cənubdan Cəlilabad rayonu ilə 54 km, qərbdən isə İran İslam Republikası ilə 64 km məsafədə həmsərhəd olmaqla, ümumi sərhəd dairəsinin uzunluğu 241 km-dir. Rayon ərazisindən keçən Bolqarçay mənbəyini İran İslam Respublikasından götürməklə, mənsəbi Mahmudçayda bitir. Mənbəyini Araz çayından götürən və uzunluğu 101 km olan Əzizbəyov adına kanal, rayon əhalisinin içməli suya olan təlabatını ödəməklə yanaşı, əkinlərin suvarılması üçün yeganə mənbədir. Rayonun səhra düzündə ərazisi 7015 hektarlıq olan Mahmudçay qoruğu yerləşir. Eləcə də bu ərazidə 1 memarlıq, 12 arxeoloji tarixi və memarlıq abidəsi də mövcuddur. Bunlar keçmiş Biləsuvar yaşayış məntəqəsi ərazisində "Şəhriyar qalası" memarlıq abidəsindən, həmçinin Bədilli kəndi ərazisində tunc dövrünə aid 7 Kurqan təpəsi, Təzəkənd kəndi ərazisində tunc dövrünə aid 2 Kurqan (qoşatəpə), dəmir dövrünə aid "Torpağay təpə", Dərvişli kəndi ərazisində dəmir dövrünə aid "Seyid altı təpə" kurqanı, Yuxarı Ağalı kəndi ərazisində "Ceyran təpə" kurqanı, Əmənkənd kəndi ərazisində tunc dövrünə aid "Şəhriyar təpə" kurqanı, Şəhriyar kəndində orta əsrlərə aid Ağdam qalası, yenə həmin ərazidə orta əsrlərin əvvəllərinə aid "Çöl Ağdam şəhərciyi" və "İçəri Ağdam yaşayış ərazisində" arxeoloji abidələrindən ibarətdir. Rayon mərkəzi Biləsuvar şəhərində və Xırmandalı kəndində 1941-1945-ci illərdə İkinci Dünya müharibəsində həlak olmuş əsgərlərin xatirə abidələri, həmçinin rayon mərkəzindəki H.Əliyev adına İdman və Sağlmlıq Kompleksi ərazisində Qarabağ uğrunda həlak olmuş şəhidlərə və 20 Yanvar şəhidlərinə xatirə kompleksi və Dərvişli kəndində 20 Yanvar şəhidlərinə xatirə kompleksi abidələri ucaldılmışdır.
Oxu
Beyləqan rayonu
Beyləqan rayonu zəngin tarixə malikdir. Beyləqan rayonu 1939-cu ilin noyabır ayının 24-ü Jdanov adı ilə yaranmışdır. 1963-cü ildə rayon ləğv edilərək İmişli rayonu ilə birləşdirilmiş, mərkəzi İmişli şəhəri olmuşdur. 1964-cü ildə yenidən ayrılaraq Jdanov olmuşdur. Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 19 mart 1989-cu il tarixli qərarı ilə rayonun adı dəyişdirilərək Beyləqan şəhərinin adı verilmişdir. Qədim Beyləqan şəhərinin əsasının IV əsrdə qoyulması ehtimal olunmaqla, XIII əsrdə dağıldığı tarixi faktdır. Qədim İpək yolunun buradan keçməsi Beyləqanın Bərdə, Gəncə və Təbrizlə əlaqəsini genişləndirmişdir. Beyləqan rayonunda bir neçə tarixi abidə mövcuddur. Bunlar Həzrəti Cərgiz Peyğəmbər ziyarətgahı, orta əsrlər dövrünü əhatə edən qədim Beyləqan şəhər xarabalığı (Örənqala) və Soltanbud təpəsidir.Həzrəti Cərcis Peyğəmbər ziyarətgahı XVII-XVIII əsrlərdə tikilmişdir. Hal-hazırda bu ziyarətgah Azərbaycanın bütün bölgələrindən, eləcə də Gürcüstandan və Dağıstandan gələn müsəlmanların inam və səcdə yeridir.Beyləqan şəhər xarabalığı Örənqala tarixi abidəsi rayondan 18 km aralıda yerləşən Kəbirli kəndinin yaxınlığındadır. Burada qədim Beyləqan şəhəri mövcud olmuşdur. Tarixi məlumatlara görə əsası V əsrdə qoyulmuş Beyləqan şəhəri dövrünün ən iri ticarət və mədəniyyət mərkəzlərindən biri olmuşdur. Bu şəhər XIII əsrdə monqol-tatarların işğalına məruz qalaraq tamamilə dağılmışdır. XIV əsrdə Əmir Teymur tərəfindən şəhərin yenidən inşasına başlansa da, onun ölümü ilə əlaqədar olaraq başlanmış işlər yarımçıq qalmışdır. XVI əsrdən bəri şəhər xarabalığa çevrilmiş və bir daha bərpa olunmamışdır.Bundan əlavə, rayon Mədəniyyət şöbəsinin mühafizəsində olan aşağıdakı tarixi, memarlıq və incəsənət abidələri mövcuddur: Saray təpəsi, Soltanbud qəbristanlığı, Seyid Əminə türbəsi, Əminə Xatın məscidi, Kərbəlayı Seyid Ağa türbəsi, Gəray Əsədovun ev muzeyi, Böyük Vətən Müharibəsi iştirakçılarının xatirə kompleksi, Sevil Qazıyevanın ev muzeyi və büstü, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı G.Əsədovun xatirəsində ucaldılmış abidə, Türklər məscidi, Əmək birliyi abidəsi, M.Beyləqaninin heykəli, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Həzi Aslanovun büstü.
Oxu
Bərdə rayonu
Bərdə rayonu 1930-cu ildə yaradılıb. Rayon Kür-Araz ovalığının şimal-qərb hissəsində yerləşir. Rayon ərazisindən Tərtər və Xaçın çayları, şimal-şərq sərhəddi boyunca isə Kür çayı axır. Kür çayı sahilində seyrək Tuqay meşələri (ümumi sahəsi 7,3 min ha) uzanib gedir. Rayonun mərkəzi olan Bərdə şəhəri təkcə Azərbaycanın deyil, bütövlükdə Yaxın Şərqin ən qədim yaşayış mərkəzlərindəndir. Bunu arxeoloji qazıntılar zamanı tapılmış materiallar, o cümlədən Makedoniyalı İsgəndər, Arakilər və Roma imperatoru Avqust dövrünə aid pullar sübut edir. Əldə edilmiş mənbələr Bərdənin hələ e.ə. mövcud olan ölkələrlə əlaqəsi olduğunu göstərir. Bərdə rayonu ərazisində, şəhərdə 1322-ci ildə tikilmiş Bərdə türbəsi, VI əsrə aid köhnə şəhər divarlarının qalıqları, XVIII əsrə aid İbrahim məscidi və qəbiristanlıq, Tərtər çayı üzərində VII-IX əsrlərə aid körpü, Güloğlular kəndində XVIII əsrə aid səkkizguşəli türbə vardır. Bunlar dövlət mühafizəsindədir.
Oxu
Balakən rayonu
Balakən rayonu Azərbaycanın şimal-qərbində, Böyük Qafqaz dağ silsiləsinin ətəyində, Alazan-Atoran vadisində yerləşir. Şimaldan Dağıstan, cənub-qərbdə Gürcüstanın Laqode rayonu , şərqdə isə Zakatala rayonu ilə həmsərhəddir. Balakən rayonu 8 avqust 1930-cu ildə yaranıb. Azərbaycan Respublikasının yaranmasından əvvəl Rusiya İmperiyasının Zaqatala Hərbi dairəsinin bir hissəsi olmuşdur. Balakən rayonu, Azərbaycanın ən gözəl guşələrindən biridir, cazibədar təbiəti, zəngin flora və faunası ilə seçilir. Katex kəndi yaxınlığındaki möhtəşəm şəlalə təbiətin möcüzəsidir. Hətta, təbii sərvətlər, iqtisadi potensial və mədəni irs hesabına görə Azərbaycanın ən zəngin və ən məşhur bölgələrindən biri sayılır. Tarixçilərin, arxeoloqların və etnoqrafların elmi tədqiqatları və bu günə qədər saxlanılan tarix və mədəniyyət abidələri Balakən rayonu ərazisində qədim və maraqlı tarixə sübutdur. Balakən çox zəngin tarixə malik rayondur. Respublikamızda 6308 tarix və mədəniyyət abidəsi mövcuddur. Onların 65-i dünya, 2034-ü ölkə, 4209-u yerli əhəmiyyətli abidələrdir. Balakən rayonunda isə dövlət qeydiyyatından keçmiş 26 tarix və mədəniyyət abidələri, 32 yeni aşkar olunmuş abidələr mövcuddur. Qeydə alınmış abidələr inventarlaşdırılıb, qoruyucu lövhələr vurulub. Həmin abidələrdən 2-si ölkə əhəmiyyətli memarlıq və 7-si arxeoloji, 17-si isə yerli əhəmiyyətli abidələrdir. Tarixi abidələr: Pəri qalası Darvaz məbədi - Tuqay meşəsinin mərkəzində, Alazan çayının sol düzlük hissəsində yerləşir. Məbəd rayonun cənubunda, mərkəzdən 15-16 km aralıda Darvazbinə məbədinin, böyük Qacərçəl düzənliyinin yaxınlığında yerləşir. · Aralıqbinə məbəd kompleksi - Gürcüstan istiqamətində maqistral yolun sağ tərəfində, şimala doğru dağın ətəyində yerləşir. Məbəd qərb tərəfdə rayon mərkəzindən 5 km, , yoldan şimala doğru 1 km məsafədədir. Məbədin ərazisi təxminən 4 hektardır. Bu ərazidə kərpicdən tikilmiş kilsənin bir hissəsi, məzarların da daxil olduğu binaların qalıqları qorunub saxlanmışdır. Gül Qalası –Mağamalar kəndində, Balakən çayının sağ tərəfində yerləşir. Səkkizbucaqlı bir çiçək şəklində tikilib. Noxo Mağarası – rayonun mərkəzindən 18 km şimal tərəfdə Gübək qayasında yerləşir.Dəmir dövrünə aiddir. Mağaraya yalnız hüsusi alpinizm avadanlığı ilə qayaya dırmanmaqla qalxmaq olar. Minarəli məscid Balakən rayonunun mərkəzindədir. 1867-1877-ci illərdə tikilmişdir. Minarənin hündürlüyü 45 metrdir.
Oxu
Babək rayonu
Babək rayonu qərbdə Kəngərli rayonu ilə, şimal-şərqdə Şahbuz, şimalda Culfa, cənubda İran İslam Respublikası ilə, şimal-qərbdə isə Ermənistanla sərhəddir. Bölgənin relyefi şimalda Dərələyəz silsiləsinin yamaclarından, cənubda təpələrdən və Zəngəzur silsiləsindən, cənub-şərqdə Naxçıvan ovalığından, şərqdə isə Gülüstan ovalığından ibarətdir. Ən yüksək dağ zirvəsi Buzqov dağ (2,475 m) sayılır. Babək rayonunun ərazisi daş, duz və tikinti materialları kimi faydalı qazıntılara zəngindir. Burada Sirab, Vayxır, Cəhri, Qahab mineral bulaqları var. Rayonun inzibati ərazisini yarıya bölən əsas çayları Naxçıvançay və onun qolu olan Cəhriçaydir. Bu çaylar suvarmada böyük rol oynayır. Rayonun ərazisində Araz çayı üzərində yerləşən Araz su elektrik stansiyası, həmçinin Uzunoba, Nehrəm, Sirab, Cehri, Qahab və s. kimi su anbarları yerləşir. Babək rayonu 23 oktyabr 1978-ci ildə Naxçıvan rayonunun əvəzinə yaradılmışdır.
Oxu
Astara rayonu
Astara rayonu Azərbaycanın cənubunda, İran İslam Respublikası ilə sərhəddə yerləşir. Astara rayonun iqtisadiyyatının əsasını əkinçilik təşkil edir. Astara rayonu 8 avqust 1930-cu ildə yaradılmışdır. 1963-cü ildə rayon ləğv edilmiş və Lənkəran rayonuna birləştirilmişdir, lakin 1965-ci ildə ayrıldıqdan sonra yenidən müstəqil oldu. Astara şəhəri Azərbaycanın Talış bölgəsinin qədim və inkişaf etmiş yaşayış məntəqələrindən biridir. Onun adı dünya alimlərinin ən qədim kitablarında, səyahətçilərin qeydlərində, coğrafiya xəritələrində əks olunub, bu yer haqqında çox maraqlı məlumatlar verilir. Bu bizim eranın I-ci minilliyində qədim dünyanın coğrafiyasıçı Claudius Ptolemey və 1559-cu ildə ingilis taciri Antoni Jenkinson tərəfindən tərəfindən qeyd olunur. Orada tarixi və mədəni abidələr mövcuddur. Bunlardan ən qədimi I-ci minilliyin II-ci əsrinin sonuna aiddir. Astaranın ən maraqlı abidəsi - Daş Adamın abidəsi, ölkənin Tarix-diyarşunaslıq muzeyindədir. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun mütəxəssisləri, bu abidənin 2000 ildən artıq mövcudluğunu rəsmən müəyyən ediblər. Qədim dövrlərdə İpək Yolunun kecdiyi yer olan Astara, Böyük, Orta, Kiçik Çin, Hindistan və Ərəb dünyası ilə geniş əlaqələr qurmuşdur. Astaranın cənub-şərqində, Astara çayının sahilində yerləşən Qapıçıməhəllə kəndinin ərazisində VII əsrə aid bir karvansara aşkar edilmişdir. Rayonun ərazisində Hikran Milli Parkının böyük bir hissəsi yerləşir.
Oxu
Abşeron rayonu
Abşeron rayonu 4 yanvar 1963-cü ildə yaradılıb və Bakını əhatə edən bütün kənd və qəsəbələri birləşdirir. Bu kiçik, sakit və rahat yaşayış yerlərində həm çimərlik, həm də tarixi yerlər var: qədim məscidlər, qüllələr, qala söküntüləri. Təbii Azərbaycan daşlarından tikilmiş mənzərəli kəndlərdə qapılar həmişə səyyahətçilərin üzünə açıqdır. Bölgənin mənzərəli təbiəti, sakit rahat atmosfer və paytaxta yaxınlıq turizm sektorunda inkişaf üçün əlverişli amillərdir. Qəsəbələrdə bir infrastruktur yaradılır: çimərliklər, yeni müasir otellər tikilir, daha çox sayda turist, o cümlədən xarici ölkələr cəlb edilir. Ancaq Bakı otellərindən birində qalmaq və Abşerona hər dəfə yeni yerlərə ekskursiya etmək mümkündür. Bir dəfə özünüz üçün bu gözəl torpağın bütün cazibədarlığını aşkar etdikdən sonra, əminəm ki, buraya təkrar qayıtmaq istəyəcəksiniz. Yanardağ Yanardağ (yanan dağ) təbiətin möcüzəsidir ki, Azərbaycandan da kənarda tanınır. Sözsüz ki, bu dağ deyil, kireçtaşı təpəsidi və onun yamacında əsl əbədi alovlar yanır. Kim bilir, bəlkə bir neçə yüz il və ya min ildir ki, yanır? Elmi baxımdan, bu fenomen olduqca sadə bir şəkildə açıqlana bilər: qaz kondensatı yer səthinə çıxaraq yanır. Lakin, buna baxmayaraq, bu fenomen çox nadir və cazibədardır. Bu təbii alovu gördükdə indi başa düşürsən ki, nə üçün Azərbaycan "Odlar Yurdu" adlanır. Yanardağ ta qədim zamanlardan Zərdüştlilərin ibadətgahı olmuşdur. İndi Hindistandan və İranlı zəvvarların bura axını dayanmır. Ancaq yerli sakinlər buraya gəlməkdən və öz vətənlərinin möcüzələrindən qürur duyurlar. Bu, Digah kəndinin yaxınlığında yerləşir. Palçıq vulkanları Növbəti təbii möcüzəyə qovuşmaq çətindir, yol əvvəlcə kənd yolu ilə əvəzlənir və bundan sonra qeyri-mümkündür. Açılan görünüş illüziv görünür: Ay və ya Marsla müqayisədə, sivil dünyadan bir neçə kilometr aralıda tamamilə qeyri-adi mənzərə açılir. Yerin boz rəngli səthi sabit bir səth deyil: qurumuş qatın altında kütlələrin maye tərkibli palçığı yerləşir. Çox diqqətli olmaq lazımdır. Amma ən maraqlsı odur ki, onlar palçıqlı kiçik vulkanlardır. Kiçik yamaclardan palçıqdan ibarət lava axınları axır, kraterlərin içərisindən isə nəsə təhlükəli bir ses gəlir. Birdən, yüksək sürətlə vulkan səthə bir palçıq köpük verir, bu da effektiv şəkildə partlayaraq sizi kamera ilə birgə başdan ayağa qədər batırmağa qadirdir. Diqqət zərər verməz, ümumiyyətlə çox müsbət, şən bir fenomendir. Masazır gölü Abşeron rayonu ərazisində yerləşən "Mazazir" duzlu gölü Azərbaycanın cəsarətlə "ölü dəniz"i adlandırıla bilər. İçərisində olan duz az deyil, gölün rəngi İsrail çimərliyi kimi qəhvəyi-çəhrayı və onun müalicəvi xüsusiyyətləri də ondan geri qalmır. Bununla belə, Masazirda infrastruktur hələ yoxdu, lakin buraya gelib mənzərəyə baxmaq və faydali havasını almağa sözsüz dəyər. Mirzəaladı gölu Mirzəaladı digər bir böyük duzlu gölü Masazırdan bir kilometr aralıda, Novxanı kəndinin yaxınlığında yerləşir. Onun duzları və palçığı həmin müalicəvi xüsusiyyətlərə malikdir. Bəlkə gələcəkdə burada kurort infrastrukturu təşkil olunacaq. Hal-hazırda göl yalnız duzçıxarma məqsədi ilə istifadə olunur. Sarı Dağ su quyusu Müalicə suyunun mənbəyi Apşeron rayonunda nisbətən yaxın vaxtlarda 2000-ci ildə aşkar edilmişdir. Quyu suyunun ətraflı təhlili göstərir ki, bu suyun müntəzəm istifadəsi zamanı, qısa müddət ərzində insanın mədə-bağırsaq traktının bir çox xəstəliklərindən xilas edə bilər. Sarı Dağ quyusu o gədər zəngindir ki, gündə dörd yüz ton faydalı suyun istehsalına malikdir. Şah Hüseyn Məscidi Şah Sultan Hüseyn məscidi Novxanı kəndində yerləşir. Bu məsçid XVII əsrdə tikilmiş, lakin sonradan bir neçə dəfə bərpa edilib və müasir görünüşü orijinaldan çox fərqlənir. Lakin bu dəyişikliklər hərbi qarşıdurmalar zamanı dəfələrlə məscidin məhv edilməsi səbəbindən baş vermişdir.
Oxu
